काठमाडौं, बागमती प्रदेश, नेपाल – २०८२ भदौ १५ गते, बिहीबार:
नेपाल सरकार र विभिन्न गैर-सरकारी संस्थाहरूद्वारा सञ्चालित डिजिटल साक्षरता अभियानले ग्रामीण क्षेत्रमा उल्लेख्य परिवर्तन ल्याउन सफल भएको छ। प्रविधिको पहुँच र प्रयोगबारे जानकारी नभएका धेरै नागरिकहरूले यस अभियानबाट लाभान्वित हुँदै डिजिटल विश्वसँग जोडिने अवसर पाएका छन्।
पछिल्लो एक वर्षमा देशका विभिन्न दुर्गम जिल्लाहरूमा हजारौं मानिसहरूलाई आधारभूत कम्प्युटर सीप, इन्टरनेटको सुरक्षित प्रयोग, अनलाइन बैंकिङ र डिजिटल भुक्तानी प्रणालीबारे तालिम प्रदान गरिएको छ। यसले विशेषगरी महिला, युवा र वृद्धवृद्धालाई सशक्त बनाएको छ।
शिक्षा मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार, “डिजिटल साक्षरताले नागरिकहरूलाई सूचनामा पहुँच पुर्याउनुका साथै आर्थिक गतिविधिमा पनि सहभागी हुन प्रोत्साहित गरेको छ। यसले ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन मद्दत पुर्याएको छ।” अनलाइन बजार, कृषि सूचना केन्द्र र दूरशिक्षा जस्ता प्लेटफर्महरूको प्रयोग बढ्दै गएको छ।
अभियानमा सहभागी एक ग्रामीण महिला, सल्यानकी सीता गुरुङले भनिन्, “पहिले मोबाइल चलाउन पनि डर लाग्थ्यो, इन्टरनेट त के हो थाहा थिएन। अहिले अनलाइनबाटै तरकारीको मूल्य बुझ्न सक्छु, छोराछोरीलाई स्कुलको फी तिर्न सक्छु। यो अभियानले हाम्रो जीवन सजिलो बनाइदियो।”
यद्यपि, डिजिटल डिभाइड (डिजिटल विभाजन) अझै पनि एउटा चुनौतीका रूपमा रहेको छ। पूर्वाधारको कमी, उच्च गतिको इन्टरनेटको अभाव र विद्युत्को अनियमितताले केही क्षेत्रमा प्रविधिको पूर्ण पहुँच पुग्न सकेको छैन। सरकारले यी चुनौतीहरूको समाधानका लागि दूरसञ्चार पूर्वाधार विस्तार र ग्रामीण विद्युतीकरणमा जोड दिएको छ।
विज्ञहरूका अनुसार, डिजिटल साक्षरताले सुशासन कायम गर्न, भ्रष्टाचार न्यूनीकरण गर्न र सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई अझ प्रभावकारी बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यसले नागरिकहरूलाई सरकारी सेवाहरू अनलाइन माध्यमबाट प्राप्त गर्न सक्षम बनाउँछ, जसले समय र पैसा दुवैको बचत गर्छ।
आगामी दिनमा यस अभियानलाई थप व्यापक बनाउँदै देशका हरेक कुनाकाप्चामा प्रविधिको ज्योति पुर्याउने लक्ष्य राखिएको छ। यसका लागि स्थानीय तह, निजी क्षेत्र र अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको सहकार्य अपरिहार्य रहेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन्।
टिप्पणी गर्नुहोस्