हिन्दू धर्ममा भगवान श्रीकृष्णलाई भगवान विष्णुको आठौँ अवतार मानिन्छ । उनको जन्म द्वापर युगमा मथुरामा कंसको कारागारमा देवकी र वासुदेवका आठौँ सन्तानको रूपमा भएको थियो । श्रीकृष्णको अवतारको मुख्य उद्देश्य धर्मको स्थापना, अधर्मको नाश र भक्तहरूको रक्षा गर्नु थियो, जसलाई भगवद्गीतामा उनले स्वयं व्यक्त गरेका छन् । जब–जब धर्मको ह्रास हुन्छ र अधर्मको वृद्धि हुन्छ, तब–तब म अवतार लिन्छु भन्ने उनको भनाई छ । श्रीकृष्णको जीवन र कार्यहरूले उनलाई एक बहुआयामिक व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित गरेको छ । उनी एक आदर्श योद्धा, दार्शनिक, गुरु, मित्र, र प्रेमीको रूपमा पूजनीय छन्। मथुराबाट गोकुलमा नन्द–यशोदाद्वारा हुर्किएका श्रीकृष्णले आफ्नो बाल लीलाहरू (जस्तै माखन चोरी, गोपीहरूसँग रासलीला) मार्फत भक्तहरूको मन जिते । महाभारतमा अर्जुनलाई भगवद्गीताको उपदेश दिएर उनले कर्म, धर्म, भक्ति र ज्ञानको मार्ग देखाए ।
उनको जीवन प्रेम, करुणा, बुद्धि र शक्तिको अद्भुत संगम हो। कंस, जरासन्ध, शिशुपालजस्ता दुष्टहरूको संहार गरेर उनले धर्मको रक्षा गरे। राधा–कृष्णको प्रेम र रासलीला भक्तिको प्रतीक हो, जसले आत्मा र परमात्माबीचको अटुट सम्बन्धलाई दर्शाउँछ। भगवद्गीतामा श्रीकृष्णले निष्काम कर्मको महत्व सिकाए । कर्म गर्नुपर्छ, तर फलको आशा बिना । अधर्मको सामना गर्न सधैं सत्य र न्यायको पक्षमा उभिनुपर्छ। भगवानप्रति शुद्ध भक्ति र प्रेमले जीवनलाई सार्थक बनाउँछ । श्रीकृष्णको जीवनले सांसारिक र आध्यात्मिक जीवनबीच सन्तुलन कायम गर्न प्रेरित गर्छ । जीवनका कठिन परिस्थितिमा बुद्धि र विवेकले समस्याको समाधान गर्न सकिन्छ । कृष्ण जन्माष्टमी श्रीकृष्णको जन्मोत्सव हो, जुन भाद्र महिनाको कृष्ण पक्षको अष्टमी तिथिमा मनाइन्छ ।
यो दिन भक्तहरू व्रत बस्छन्, मन्दिरहरूमा पूजा–आराधना गर्छन्, भजन–कीर्तन गाउँछन्, र श्रीकृष्णको बाल लीलाहरूको स्मरण गर्छन् । मथुरा, वृन्दावन, द्वारका र अन्य ठाउँहरूमा यो पर्व विशेष उत्साहका साथ मनाइन्छ। दही–हाँडी (माखन चोरीको प्रतीक), रासलीला प्रदर्शन, भगवद्गीता पाठ, र रातभर जागरण गरिन्छ । माखन, मिश्री, पञ्जिरी र विभिन्न मिठाईहरू चढाइन्छ । श्रीकृष्णको अवतार, महिमा र सन्देशले मानव जीवनलाई प्रेरणा प्रदान गर्छ। उनको जीवनले हामीलाई सत्य, प्रेम, र कर्मको मार्गमा अडिग रहन सिकाउँछ । कृष्ण जन्माष्टमी केवल उत्सव मात्र होइन, यो एक अवसर हो आफूलाई श्रीकृष्णको आदर्शहरूमा समर्पित गर्न र जीवनलाई सार्थक बनाउन । जय श्रीकृष्ण !
टिप्पणी गर्नुहोस्